Από τον καπιταλιστικό στο χωρικό ρεαλισμό.

Παπαδοπούλου, Αικατερίνη; Papadopoulou, Aikaterini

dc.contributor.author	Παπαδοπούλου, Αικατερίνη	el
dc.contributor.author	Papadopoulou, Aikaterini	en
dc.date.accessioned	2026-03-05T10:43:43Z
dc.date.available	2026-03-05T10:43:43Z
dc.identifier.uri	https://dspace.lib.ntua.gr/xmlui/handle/123456789/63827
dc.identifier.uri	http://dx.doi.org/10.26240/heal.ntua.31522
dc.description	Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο--Μεταπτυχιακή Εργασία. Διεπιστημονικό-Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Π.Μ.Σ.) “Έρευνα στην Αρχιτεκτονική: Σχεδιασμός - Χώρος - Πολιτισμός, Κατ. Α, Γνωσιολογία της Αρχιτεκτονικής"	el
dc.rights	Default License
dc.subject	Πολιτικές χώρου	el
dc.subject	Πολιτικές χρόνου	el
dc.subject	Αναστοχαστική εμπειρία	el
dc.subject	Καπιταλιστικός ρεαλισμός	el
dc.subject	Καπιταλιστικές ψευδαισθήσεις	el
dc.subject	Politics of space	en
dc.subject	Politics of time	el
dc.subject	Reflective experience	el
dc.subject	Capitalistic realism	el
dc.subject	Capitalistic illusions	el
dc.title	Από τον καπιταλιστικό στο χωρικό ρεαλισμό.	el
dc.title	From capitalist to spatial realism	en
heal.type	masterThesis
heal.secondaryTitle	Μια πολιτική της αναστοχαστικής εμπειρίας	el
heal.secondaryTitle	A politics of reflective experience	en
heal.classification	Θεωρία αρχιτεκτονικής και χώρου	el
heal.classification	Spatial and architectural theory	en
heal.language	el
heal.access	free
heal.recordProvider	ntua	el
heal.publicationDate	2025-11-24
heal.abstract	Η παρούσα μελέτη επιχειρεί να δομήσει μια πολιτική της αναστοχαστικής εμπειρίας, ορίζοντας την ως συνθήκη και προϋπόθεση του πολιτικού υποκειμένου. Αφορμή υπήρξε η κυρίαρχη αντίληψη για τη σκέψη, το χώρο και το χρόνο, με όρους οικονομίας και αξίας εντός της μητροπολιτικής συνθήκης. Η ανάλυση της αναστοχαστικης συνθήκης πραγματοποιείται μέσα από μια τριαδική σχέση με το χώρο και το χρόνο, ως έννοιες που την καθιστούν εφικτή και από τις οποίες τροφοδοτείται και αλληλοεπηρεάζεται. Το σχήμα ολοκληρώνεται με πιθανούς μηχανισμούς έντασης της πολιτικής διαθεσιμότητας των υποκειμένων προς μια αναστοχαστική πρακτική, μέσα από τις έννοιες της ανοικείωσης και της ενσυναίσθησης, στα πλαίσια μιας μεταφοράς από τη φιλοσοφία στο χωροχρόνο της πόλης. Η αναστοχαστική συνθήκη τοποθετείται στη συνέχεια εντός του πλαισίου του καπιταλιστικού ρεαλισμού, κάνοντας μια παραδοχή για την πολιτική στιγμή στην οποία βρισκόμαστε, την επιρροή του χώρου και του χρόνου από αυτή και τον τρόπο με τον οποίο δρουν τα πολιτικά υποκείμενα εντός της. Ο καπιταλιστικός ρεαλισμός, κατά τον Fisher, αποτελεί το αίσθημα αδιεξόδου που παράγει το σύγχρονο πολιτικό σύστημα σε σχέση με τις δυνατότητες αλλαγής και εξόδου από αυτό. Παρόλο που εμφανίζονται όλο και περισσότερο συλλογικές μορφές αντίστασης, η κυρίαρχη ιδεολογία και οι πολιτικές διακυβέρνησης συνεχίζουν, κατά την ερευνήτρια, να υπακούν σε μεγάλο βαθμό στα χαρακτηριστικά του καπιταλιστικού ρεαλισμού. Η μεταστροφή του χώρου εντός του καπιταλιστικού ρεαλισμού παράγει μια νέα συνθήκη χωρικού και σχεδιαστικού ρεαλισμού, που βασίζεται στην αναπαραγωγή τυποποιημένων εικόνων και τη διαμόρφωση μιας συνθήκης οικείας φαντασμαγορίας. Αντίστοιχα ο χρόνος εγκλωβίζεται σε ένα παρόν γεμάτο ερεθίσματα που διαμορφώνει ένα αίσθημα διαρκούς κινητικότητας προς ένα μέλλον ακυρωμένο. Η κατάλυση της χωροχρονικής συνθήκης ως δυνητική και η απομάκρυνση του καπιταλισμού από τη διαμόρφωση νέων ανθρωπότυπων με κοινωνικό πρόταγμα και άρα πολιτική διάσταση, οδηγεί αναπόφευκτα σε αναστοχαστικό αδιέξοδο. Στην κειμενική αφήγηση, ωστόσο, αναδεικνύονται διάφορες καπιταλιστικές ψευδαισθήσεις, επιτρέποντας στη μελέτη να υπονοήσει ότι το αίσθημα αδιεξόδου του χωροχρόνου και του αναστοχασμού αποτελεί άλλη μια ψευδαίσθηση, που ίσως να δύναται να απελευθερωθεί. Εννοιολογικά παραδείγματα της μελέτης αποτελούν η κατοικία και το πανεπιστήμιο. Η πρώτη ως η πλέον διαδεδομένη και καθοριστική κτηριακή τυπολογία η οποία εντάσσεται στο συνεχές της πόλης και λειτουργεί ως ανοιχτό πεδίο διαπραγμάτευσης μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού. Το δεύτερο ως κατεξοχήν χώρος και χρονική στιγμή ανάδειξης της αναστοχαστικής εμπειρίας.	el
heal.abstract	This study seeks to articulate a politics of reflective experience, defining it as both a condition and a prerequisite of the political subject. Its point of departure lies in the dominant understanding of thought, space, and time in terms of economy and value within the metropolitan condition. The analysis of the reflective condition unfolds through a triadic relationship with space and time, conceived as concepts that render reflection possible while simultaneously shaping and being shaped by it. Space is approached through the concept of trialectics, as articulated by Lefebvre and Soja, understood as a method of its potentialization, while time is read through Benjamin’s notion of the constellation and the threshold structure of rituals. Although the production of space-time under these terms is itself reflective, its lived articulation presupposes the political availability of the subjects who encounter it. The framework is completed by exploring possible mechanisms for intensifying this availability toward reflective practice, namely uncanny and empathy, transposed from philosophy to the space-time of the city. The reflective condition is subsequently situated within the framework of capitalist realism, advancing an assumption regarding the political moment in which we find ourselves, the ways in which space and time are influenced by it, and the modes of action available to political subjects within this context. According to Fisher, capitalist realism constitutes the pervasive sense of impasse produced by the contemporary political system in relation to the possibilities of change and exit from it. Although collective forms of resistance are increasingly emerging, dominant ideology and modes of governance, the study argues, continue to largely conform to the characteristics of capitalist realism. The transformation of space under capitalist realism generates a new condition of spatial and design realism, grounded in the reproduction of standardized images and the formation of a state of familiar phantasmagoria. Similarly, time becomes trapped in a stimulus-saturated present, producing a sense of constant mobility toward a foreclosed future. The dissolution of space-time as a potential condition, along with capitalism’s withdrawal from the formation of new anthropological types oriented toward a social—and therefore political—project, inevitably leads to a reflective impasse. However, the textual narrative also foregrounds a series of capitalist illusions, allowing the study to suggest that the perceived impasse of space-time and reflection may itself constitute yet another illusion, one that may potentially be released. The conceptual case studies of the research are housing and the university. The former is approached as the most widespread and formative building typology, embedded within the urban continuum and operating as an open field of negotiation between the public and the private. The latter is examined as a paradigmatic space and temporal moment for the emergence of reflective experience.	en
heal.advisorName	Σταυρίδης, Σταύρος	el
heal.advisorName	Stavridis, Stavros	en
heal.committeeMemberName	Τερζόγλου, Νικόλαος-Ίων	el
heal.committeeMemberName	Μουτσόπουλος, Αθανάσιος	el
heal.committeeMemberName	Moutsopoulos, Athanasios	en
heal.committeeMemberName	Terzoglou, Nikolaos-Ion	en
heal.academicPublisher	Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών	el
heal.academicPublisherID	ntua
heal.numberOfPages	90
heal.fullTextAvailability	false